Waarde luisteraar.
Alweer is een jaar voorbijgegaan. Het was een moeilijk jaar. Een jaar van economische crisis die de hele wereld, en dus ook ons land, in een wurgende greep hield. Mijn man en ikzelf leven dan ook mee met de vele getroffenen van deze economische rampspoed. Ook de zieken en hulpbehoevenden en allen die in deze barre wintertijden strijden voor hun bestaan verdienen onze grootste aandacht. En vanzelfsprekend deelden de culturele organisaties eveneens in de klappen.
Ik denk dat we nog plezier gaan beleven aan Joke Schauvliege. Bij de opening van het nieuwe M hka in Antwerpen maakte ze een kwieke indruk en zonder spiekbriefje hield ze een fikse toespraak. Goed, hier en daar was er nog wel een Ertvelds kleurtje in de uitspraak maar één ding was duidelijk: mevrouw de minister laat niet over zich heen walsen.
En maar goed ook, want Joke Schauvliege zal zich schrap mogen zetten de komende weken. De culturele sector voelt de hete adem van het bezuinigingsspook in de nek wasemen. ‘Alle sectoren moeten meewerken aan het wegwerken van de tekorten’ klinkt bij Van Hengel en ook op cultuur wordt het ciseleermes boven gehaald. Ingewijden spreken van 10% bezuinigen. Dat gaat pijn doen. (meer…)
De zon is verdwenen, één miljoen leerlingen zit ondertussen op de schoolbanken en Vlaanderen staat weer vrolijk elke dag in de file. Daarom is het goed om even terug te blikken op die heerlijke zomer. Ik heb er twee dagen uitgepikt die ik doorbracht ergens diep in Frankrijk.
Twee zonnige dagen na elkaar en de eerste is zestien juli. Ik zit in de sofa en kijk op televisie naar Roselyne Bachelot. Mevrouw Bachelot is de Franse minister van gezondheid en sport wat ik een mooie combinatie vind, dat men daar bij ons niet op komt. Zij is te gast als inleider tot de integrale uitvoering van La Traviata, rechtstreeks vanuit de arena van Oranges.
Twee heel erg merkwaardige zaken vallen meteen op. (meer…)
Een zondag in het Middelheimpark in Antwerpen. Mooi weer en opvallend veel jonge gezinnen. Altijd schoon wanneer ouders hun koters liefde voor de kunst trachten in te lepelen. Hoewel, het algauw bleek dat het eerder over fotosessies ging in de communiesfeer, waarbij de kunstwerken gebruikt werden voor veelal ludieke kiekjes. Regie-aanwijzingen als: ‘aai de ijsbeer eens, ga maar op de sokkel staan’ waren niet uit de lucht. Een wat sloom achter zijn vrouw sleffend man kwam me bekend voor. Ja hoor, Bart De Wever, op fotosafari met zijn kroostrijk gezin. Mij leek het een twee uur durende martelgang voor Kind en Gezin niet in het minst door de ijver die zijn fotograferende eega aan de dag legde.
Politiek en cultuur. Het blijft een combinatie die mij angst in boezemt. Genoeg om het laatste “Rekto: Verso” nummer erbij te halen en hun twee pagina’s cultuurbeloften van negen op 7 juni aantredende partijen onder de loep te nemen.
In het aan de redactie geleverde opstelletje over cultuurbeleid wijst de NVA van Bart vooral op het belang van interculturaliteit en het dichten van de cultuurkloof. Bizar, tot blijkt dat ze het vooral als inburgeringsinstrument zien en het dus niet gaat over crossover toestanden en exotische invloeden, maar het quasi gedwongen onderdompelen in het bestaande cultuuraanbod. De zondagse Middelheim kalvarie van De Wever in gedachten, stelde ik me plots voor hoe allochtonen ten bewijze van inburgering zich met bekende kunstwerken zouden kunnen laten fotograferen. Dat ene zinnetje over het toekennen van meer autonomie aan de culturele sector maakte dan weer veel goed. Maar wat betekent dat?
In bepaalde plannen koopt de sector die autonomie tov de overheid door zich over te leveren aan de wetten van vraag en aanbod. De Sp-a formuleert het voorzichtig door te zeggen dat culturele instellingen zullen aangemoedigd worden om ondernemerszin aan de dag te leggen. Ik kan me dan al voorstellen dat er weer een ander soort managers - met minder scrupules om artistieke uitverkoop te houden - zal aangetrokken moeten worden om aan die vraag tegemoet te komen. Ook het verstrekken van renteloze leningen aan individuele kunstenaars is een beetje, hoe nobel het ook klinkt, in hetzelfde bedje ziek. Want, een lening is geen steun, een lening betaal je terug. En om dat te kunnen realiseren moet je werk lucratief zijn. Wat van de klassiekers in hun tijd ook niet meteen gezegd kon worden.
Maar de meest schrikbarende beleidslijnen tekent Lijst Dedecker uit. Ik citeer: beschikbare middelen moeten in eerste instantie dienen om ‘cultuur’ terug naar de mensen te brengen, zodat cultuur niet ‘voor’ maar ‘van’ de mensen wordt. Verder heeft men het over een laagdrempelig informatiebeleid, voor iedereen betaalbare toegangsprijzen en… het koppelen van het subsidiebedrag aan het effectieve aantal bezoekers/toeschouwers. Is het niet net de taak van de overheid om steun te verlenen aan niet rendabele, wellicht minder populaire cultuurvormen die zonder die steun uit het aanbod verdwijnen? Lijst Dedecker zegt onomwonden dat de producenten om inkomen te verwerven voortaan dus meer rekening moeten houden met de wensen van het publiek.
Ik zeg het niet graag, maar twee kolommen verder geeft het Vlaams Belang zelfs ridderlijk toe dat de zwijgende meerderheden niet per se cultureel competent zijn. Juist ja. Voor de rest komen ze zoals altijd niet verder dan het huidige aanbod te hekelen, het gedoe rond het repertoiretheater uit de context op te rakelen en het omzeilen van enig constructief voorstel. Ook designer brilletjes moeten het prominent ontgelden, dat is wellicht in het kader van de heruitgave van het originele Karel Dillen montuur. De wegen van Het Vlaams Belang zijn ondoorgrondelijk en vooral zeer kronkelig eens ze zich op culturele grond wagen.
In de toegewezen kolommen van open VLD en CD&V is het eerder windstil. Open VLD zoekt heil in het internationaal uitdragen van onze roem, en de cultuur injectie via de scholen. Daar kan je weinig tegen hebben, maar loopt daar iemand warm voor. CD&V heeft het heel de tijd over erfgoed en nemen de klassieke kerkvader houding aan door kunstenaars te beloven dat ze kansen zullen geven om nieuwe meesterwerken te maken. Ik denk dan aan de rijke oogst in opdracht gemaakte gedrochten die op godvergeten pleinen en langs vlaamse wegen nog staan te roesten.
Waarom stelt niemand mij gerust? Waarom kan mijn cultuurgevoeligheid mijn kiesgedrag niet bepalen op 7 juni?
Ik wil geen heimwee krijgen naar Anciaux. Ik wil geen heimwee krijgen naar Anciaux.
Soms is alles al gezegd. En dat gevoel heb ik wanneer het over die platgekookte term ‘participatie’ gaat. Ik geloof er niet in. Maar toch heb ik straks afspraak met Bert Anciaux om het er toch nog eens over te hebben. De minister en zijn kabinet stelt immers een boek voor. Een soort na de feiten geschreven logboek van tien jaar Anciauïsme. Een bloemlezing uit zijn culturele heldendaden gelardeerd met meningen en portretten van mensen die beter werden onder zijn bewind. Wat doe je als ze je vragen mee te werken aan zo’n hommage-ding rond de man en zijn visie? Blijkbaar braaf ja-zeggen ook al heb je op recepties wel eens wat anders beweerd dan dat het zo goed is. Ook al heerst er verwarring rond het belang van de minister die nu toch echt wel aan zijn zwanenzang begint. Heeft het nog zin, kan hij nog iets doen? Dat zijn de vragen. Maar blijkbaar kiezen velen het zekere voor het onzekere.
Wist u dat er ook echt crisis heerst in de media? Moet wel. Alweer even geleden liet ik me verleiden tot het nemen van een abonnement op De Standaard. Die termijn braaf uitgelezen, vernieuwde ik mijn geloften van lezerschap niet. Een maand geleden kreeg ik plots het heuglijk nieuws dat ik een maand gratis De Standaard mocht ontvangen, daar ik in de verbeelding van de commerciële dienst had meegedaan aan een wedstrijd en ook nog gewonnen. Onzin natuurlijk, het is dat soort van desperate wervingsactie op basis van verzamelde gegevens die onder ‘onschuldig’ valt. Wie gaat er komen klagen dat hij of zij gewonnen heeft? Weet dat telkens je aanvinkt dat je gegevens niet aan derden mogen worden doorverkocht je eigen gebruik niet uitsluit. Goed, de krant komt gratis… tot de brieven dwingender worden om het abonnement te nemen. Voorlopig is de DS-verslaving nog niet ingetreden.
De crisis laat zich immers ook inhoudelijk voelen. Grote kop in de weekendbijlage: “Helmut Lotti eindelijk aanvaard door cultureel correct Vlaanderen”. In de eerste paragraaf van het bijbehorende artikel zit al meteen een sneer naar de culturele extremisten van Klara. Er heerst bij De Standaard een donkergrijs vermoeden dat ‘Lotti goes Classic’ toch de Klara top 100 niet zal halen. Zulke pleitbezorgers wens je toch niemand toe.
Predikend voor eigen kunstminnende kerk, zouden we bijna vergeten hoe de term cultuur misbruikt wordt. En dit alleen maar uit angst om ‘kunst’ uit de strot te persen en daarvoor door het volk afgestraft te worden. Cultuur is vaak iets heel anders dan artistieke creatie, klassiekers of erfgoed. Het staat ook voor ‘de heersende normen en tendensen in collectief gedrag’. Om het wat folkloristisch uit te drukken: de volksaard. Maar dat aspect is minder pittoresk en onschadelijk dan het klinkt. De volksaard laat zich graag bedruipen met sluipend gif. Zoals de ’sorry’-cultuur eigen aan volkeren met een aan elephantitis lijdend eergevoel. (meer…)
Met de C van Kurt
Kurt Van Eeghem laat zijn kritische blik over het culturele landschap glijden.
WordPress database error: [Unknown column 'post_url' in 'where clause']
SELECT *
FROM wp_camp_vrtstats
WHERE post_url = '/tag/cultuur/' or post_id = 1131
LIMIT 1
WordPress database error: [Unknown column 'post_url' in 'where clause']
SELECT id
FROM wp_camp_vrtstats
WHERE post_url = '/tag/cultuur/' or post_id = 1131
LIMIT 1
WordPress database error: [Unknown column 'ns_keyword' in 'field list']
INSERT INTO wp_camp_vrtstats
(post_id, ns_behoefte, ns_categorie, ns_mediatype, ns_doelgroep, ns_marketing, ns_waar, ns_productiehuis, ns_tellernaam, ns_keyword, post_url)
VALUES
(1131,"verdiepend","cultuur","radio","none","none","intern","prodcultuur","tag.cultuur","K","/tag/cultuur/")
