Schrijven is een handicap
Middenin het weekendgewoel viel er een mail in mijn box van Anne Provoost. Een pleidooi voor Mustafa Kör, Genks stadsdichter, auteur van ‘De Lammeren’ en Vlaanderens hoop op allochtone literatuur, wiens schrijven bedreigd wordt. Buiten speelde zich één van de laatste mooie nazomerdagen af. Terwijl ikzelf al een paar dagen verankerd zat aan schrijfwerk dat tegen de deadline aanschurkte en ook geen deel had aan het buitenspel, vond ik het enorm geëngageerd van Anne Provoost om op zo’n dag virtueel pamfletten uit te delen. Ik heb altijd bewondering voor mensen met engagement. Ik ben wel begaan met mijn medemens en pleit ook wel es tegen onrecht, maar die ongenuanceerde barricade-impuls is mij vreemd.
Hoewel, in dit geval? Een schrijver – één van ons – zeg maar die dra verplicht zou worden om te stoppen met schrijven! Voor iedereen die het schrijven zo niet als therapeutisch instrument dan wel als wezenlijk onderdeel van zijn identiteit ziet, staat zulks gelijk aan een doodsbedreiging.
Citaat:
|
SCHRIJVER IN NOOD / MUSTAFA KÖR |
Mustafa Kör moet kiezen tussen schrijverschap of invaliditeit
Sinds hij jaren geleden als gevolg van een auto-ongeval in een rolstoel terechtkwam, geniet Mustafa Kör van een invaliditeitsuitkering. Volgens het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsuitkering (Riziv) mag hij die uitkering echter niet langer combineren met zijn pas vorig jaar in het openbaar gebrachte werkzaamheden als schrijver. Het Riziv beroept zich daarbij op de wet die bepaalt dat wie invalide is verklaard hoogstens twee keer zes maand een andere beroepsactiviteit (in dit geval schrijven) mag uitoefenen. Nu die termijn stilaan verstreken is, is de schrijver gevraagd om een keuze te maken.
Kör debuteerde vorig jaar met De lammeren, een roman die in Nederland en Vlaanderen inmiddels een niet onaardige 3.200 kopers heeft gevonden. Tegelijk ontpopte de schrijver zich tot een graag geziene gast op debatten en literaire avonden. Niet kwaad voor een debutant, maar de inkomsten uit zijn schrijverschap wegen volgens Kör nog altijd niet op tegen zijn uitkering, die circa 600 euro bedraagt. En dus wordt Kör nu voor het dilemma van zijn leven geplaatst.
“De idealist in mij zegt dat ik moet blijven schrijven”, zegt Kör. “Volgend jaar moet mijn tweede boek verschijnen, misschien wordt dat wel een bestseller. Maar dat is wishful thinking. Behalve een idealist moet ik ook een realist zijn. En de realist in mij weet dat ik niet zonder die uitkering kan. Desnoods een nog kleinere uitkering, maar ik moet een basis hebben.”..:
De afgelopen maand klopte Kör aan bij minister van Cultuur Anciaux, minister van Werkgelegenheid Laurette Onkelinx en gespecialiseerde verenigingen als het Kunstenloket. “Men heeft telkens veel begrip voor mijn situatie”, aldus Kör, “maar in de praktijk sta ik nog nergens. Veel valt er aan deze zaak ook niet te winnen. Naar het schijnt, ben ik de enige mens in dit land die in deze situatie verkeert.”
Kör heeft alle begrip voor de logica van een wet die misbruik van de invaliditeitsstatus wil tegengaan. “Maar dat is het laatste wat ik wil. Ik wil niets anders dan mijn kleine literaire oeuvre uitbouwen, wat kleur brengen in de grijze Nederlandstalige letteren, zonder daarvoor mijn invaliditeitsuitkering te verliezen. Is dat nu echt onmogelijk?”
Kör heeft nog niet alle hoop laten varen. Zijn dossier is inmiddels overgemaakt aan juristen van de Vlaamse Auteursvereniging en Boek.be. Daar wordt nu onderzocht of er voor Kör nog een juridische uitweg is.
bron: www.demorgen.be
Het pamflet was grotendeels gerecycleerd uit De Morgen, wat ook doorgaat voor een geëngageerde krant. Ik was helemaal mee. Ware het niet dat ik bij tweede lezing de schande dat hij moest kiezen tussen zijn invaliditeitsuitkering en de bezigheid van het schrijven een beetje demagogisch verwoord vond. Iets wat De Morgen toch gauw aan opponenten verwijt. Bezig die tactiek dan ook niet. Klinkt als ‘het zijn allemaal profiteurs’ maar dan anders.
Ja, ik vind het hemeltergend dat de man wellicht voor die luizige 600 euro elk jaar moet bewijzen dat hij niet kan lopen en dat elke poging om de ellende te doorbreken wordt afgerekend in harde valuta. Ja, ik vind het ronduit idioot dat aankloppen bij de hoogste instanties – die regelmatig uitpakken met zijn succes – geen oplossing biedt. Dat er geen kader kan bedacht worden waarin bijvoorbeeld een zachte overgang van een vervanginkomen naar een zelfbedruipend statuut mogelijk is. En ja, er is een statuut nodig voor elke schrijver, één dat rekening houdt met de onregelmatigheid van de inkomsten en de lange creatietijd waarin slechts geïnvesteerd wordt. De investering van talent, tijd en gedachten zou moeten gewaardeerd worden zoals financiële investeringen. Voorbeelden zijn legio: Serge Van Duynhoven bedrijft tussen de literatuur door journalistiek omdat hij op niets kan terugvallen, maar hij werkte ook als nachtreceptionist in het beruchte Conrad hotel (waar hij gelukkig een artikel over slavernij uit puurde). Dit maar om te zeggen dat het minder een unicum is dan doet vermoeden, tenzij een invaliditeitsuitkering totaal niet gezien kan worden als regulier vervanginkomen. Om eerlijk te zijn ik weet niks van sociale valnetten, ik ben ook maar een ondernemend overlever. Ook geen aanrader.
Zoals het er nu voorstaat is het schrijverschap op zich een handicap.
Maar insinueer niet dat in de toekomst wanneer Mustafa de pen oppakt er politie aanbelt om zijn poging tot schrijven te verijdelen. Het gaat niet om het brengen van gedachtengoed, noch over de daad van het schrijven op zich, maar wellicht over de inkomsten die er uit voortspruiten en die dan vertaald worden naar werkdagen. Dus het komt een beetje neer op kiezen tussen stempelgeld en een job. Alleen is dit de meest onzekere job ooit, tenzij je vertaald wordt en rechten krijgt op giga oplagen. Kör kreeg wellicht zo’n 10% op de 3200 exemplaren die van ‘De Lammeren ‘ verkocht werden en nog schnabbelgeld.
Maar goed er is hoop, want de juristen van boek.be zijn er mee bezig. Hou je adem niet in tot de telefoon gaat Mustafa, want met de boekenbeurs in het verschiet… Geen verwijt aan de auteur, niks dan empathie. Maak het kunstenaarsstatuut toegankelijker dan heeft hij de garantie die hij zoekt. Bedenk iets als een soort fonds dat de opbrengsten beheert, tot ze voldoende zijn om hem er bijvoorbeeld een loon van uit te betalen. Een gilde van schrijvers… Er moet toch iets kunnen dat de administratieve zwart-wit logica overstijgt.
Maar stop met overtrokken berichtgeving , het dient de man zijn zaak niet. Niemand ontneemt hem het recht om te schrijven an sich. Laat hem dat dan al geruststellen. De rest moet opgelost geraken.
15.09.2008 - 12:55 u. - Jan T.
HONGERSTAKING
Weiger publicatie, zal ze leren !
Héla daar, ik ben ook heel heel erg,
ik schrijf al jarenlang, gehandicapt, sociaal chaoot, gestoorde V-kring
en zo’n mailtje in de box dat krijg ik niet !!
WEET JE, WEIGER PUB !
“Postuum” zal ze leren … ga in HS, al jaren weet je,
al jàren ! Yo !
Mustafa is onbetwistbaar gehandicapt, zodus vol van empathie ja,
Erg “verbolgen
;-)” samen sterk ???
Jan T?
20.09.2008 - 04:28 u. - Stefaan Hublou
Camp,
Ik heb veel empathie voor uw these hier, voor uw respect voor Provoost en aandacht voor Kör.
Maar ik vind het bevreemdend dat u de man, de schrijver de vruchten van zijn arbeid niet gunt.
Hoe kan je nu een kind op de wereld willen zetten, en tegelijk niet mogen opzij kijken als andere ouders waarderend naar je spruit kijken als het zijn stapje naar het zwembad doet tussen de andere kinderen?
Komaan!
Ik weet het niet maar ik vermoed dat uw persoonlijke situatie als “creatief overlever” u hier een lelijke “trek lapt” zoals we dat in Leuven zeggen. Er zit in kink in de humaniteit van uw redenering.
Goedenavond en goed weekend,
S. C. H.
20.09.2008 - 05:10 u. - Stefaan Hublou
Mevrouw,
nog even scherp stellen, focussen:
Naar mijn gevoel is de keuze die het RIZIV de heer Kör doet maken, tussen het aalmoes geschonken door de samenleving (die duizenden kapitalisten maakt en vervolgens de hand boven het hoofd houdt) en de eerlijke vergoeding voor zijn geesteskinderen ronduit Kafkaiaans.
Het dilemma dat de instelling voor Ziekteverzekering oplegt doet me denken aan de keuze die een bepaalde administratie van militairen tussen de jaren 1939 en 1945 mensen, moeders en vaders, wel eens deed maken bij het verlaten van de trein op een perron dat op vreemde wijze onaangenaam overkwam… (vgl. ‘Sofie’s choice’).
Dit voorstel aan deze kunstenaar doet het vermoeden rijzen van het bestaan van een kronkel in hoofde van de betrokken ambtenarij die ronduit pathologish is.
Ik zou het tenslotte liever persoonlijk stellen, maar gezien er aan deze website-blog geen e-mail is verbonden…: kan het zijn dat u iets natuurlijks in uzelf dat in zou staan voor het beschermen van het leven hebt weggeknepen?
Vriendelijke groet,
S.
20.09.2008 - 13:00 u. - chris
Stefaan,
Ik begrijp niet waar je leest dat ik Mustafa K. de vruchten van zijn geesteskinderen niet zou gunnen. Ik vind het een schande dat er bedragen als 600 euro moeten uitgedeeld worden alsof je daar iets wezenlijks mee bent. Ik denk gewoon als hij verbolgen zou zijn over het aalmoes en gaan voor een volledig op zijn talent steunend statuut, dat hij beter af was. Maar dan moet er een duidelijk kader zijn uiteraard. Sommige auteurs hebben een vof, andere een vzw, nog anderen bvba’s..maar dan moet je natuurlijk eveneens schrijvende (maar soms minder literaire en artistieke) opdrachten verzamelen om er een regelmatig inkomen uit te recupereren. Ik reageerde niet zozeer op hem, maar op de demagogische simplificatie in de communicatie er rond. En… ik denk dan als De Morgen wat anders zou willen doen dan de krant vullen met solidariteit die goed staat, dan zijn er simpele oplossingen voor Mustafa. Geef hem een column bijvoorbeeld. Ik wil hem graag lezen en.. dan heeft hij de basissom die hij nodig heeft om zich zeker te voelen. Waar haal je nu dat ik soort van hard zou zijn? Dat er iets gestorven is in mijn medeleven. Ik raad alleen aan je niet te laten beperken in ruil voor een nep-zekerheid.
20.09.2008 - 15:11 u. - Stefaan Hublou
Beste Chris Camp,
Dank voor uw reactie, die bepaalde menselijke dingen ernstig neemt.
Wel, ik geef toe dat ik gisterenavond wat hard gestemd was door omstandigheden; ik herinner me dat ik nog graag eerst had verduidelijkt dat ik uw pleidooi voor een statuut voor schrijvers waardeer. Ik meen echter in de berichtgeving van De Morgen (respect overigens voor uw kritische houding naar een broodheer) een goed te zien: een bekommernis om de concrete kwestie van een gehandicapte.
Wel, ik moet nu man en paard noemen; ik leef zelf van een ziekte-uitkering; en ik beschouw dat niet als een nep-statuut. Gelukkig ontvang ik voorlopig iets meer dan de som die de auteur in kwestie ontvangt. De som die hij en gewone leefloners ontvangen is hemeltergend laag in een welvaartsstaat van kapitalistische inslag. Zoals we allemaal weten is armoede iets dat gerelateerd is aan wat de buren, de anderen in onze populatie ‘hebben’… In die zin doet dat pijn, met zulk onooglijk bedrag de anderen in hun welvaart moeten tegemoet treden…
Maar ik zou het verschrikkelijk vinden als het Riziv mijn uitkering zou op het spel zetten omwille van mijn inkomsten van mijn geesteskinderen, artikels, bezinningsdagen, misschien een boek…
Dat inkomen, die euro’s uit je eigen doorleefde geestesarbeid zijn mij, zijn een man als Kör ongetwijfeld veel meer waard; elke euro die je als anders valide op reguliere wijze weet te vergaren is heilig. Dat heeft met onze menselijke waardigheid te maken; met het erkennen van onze talenten, ondanks onze handicap.
Ik wil je gedachtenexperiment even volgen, een mooie en moeilijke uitdaging: stel dat ik van een krant een opdracht zou krijgen een column te schrijven, zoals u of Rik Torfs of zo… Stel dat ik daar van zou kunnen leven… en dat de uitkering dan zou kunnen en mogen vervallen… ik weet niet of dat zo snel kan, zoveel brengt dat allemaal ook niet op; en wel ja, ik vermoed dat ik met mijn heilige verontwaardiging ook op iets diepers doel: dat het goed is dat een gemeenschap zijn kwetsbare leden “om niet” vergoed; omdat mensen die erin slagen de zin van het leven van de anderen te verhelderen, en dat kan in gewone dagdagelijkse ont-moetingen zijn, a la limite aan de toog, u weet dat open vriendelijke gesprekken heel zinvol zijn voor mensen, daarin wordt je bevestigd als mens, en dat is heel wat; wel ik kom met mijn kritiek dus ook op voor het recht op erkenning als persoon ook als je niet werkt in het reguliere circuit van handenarbeid of intellectuele arbeid. Er is een soort “existentiële” arbeid die zich uit in warme gebaren, in openheid naar anderen die ook gekwetst zijn (iedereen is dat altijd): er bestaat zoiets als emotionele en spirituele arbeid. Ik zie dat inderdaad ook in jou stukjes. Betrokkenheid. En dat is superbelangrijke in deze tijden van eenzaamheid en geldverslaving; ik ben met andere woorden goed in mijn situatie. Ik durf me op dat vlak vergelijken met Jeshoea-Jezus die zich ook liet onderhouden (door vrouwen nota bene)…
Ik hoop dat u mijn nuancering begrijpt en kan aannemen; en ik hoop dat ikzelf in de toekomst weer meer “betaalde betrekkingen” kan opnemen. Maar je moet voorzichtig zijn met een kritische analyse (ook voor het goede doel) te maken die steunt op een man die zichzelf letterlijk niet kan overeind houden…
Dank om mijn woorden ernstig te overwegen en uit uw kamp te komen via deze weg
Met zeer vriendelijke groet,
Stefaan
24.09.2008 - 03:46 u. - André Oyen
BESTE,
De e-mail die Anne doorstuurde kwam van mij André Oyen. De zaak suddert al heel lang en het was Het belang van Limburg
dat eigenlijk al eerste voor De Morgen de zaak opende.
Ondertussen denk ik dat Tom Lanoye in Humo wel een duidelijk
beeld van de zaak gegeven heeft.
Dat je de zaak kritisch bekijkt vind ik zéér positief maar vergeet dan ook niet de verdere gang van zaken op te volgen.
Wat vrienden en sympathysanten willen aanklagen is dat er helemaal geen duidelijke wettelijke regeling is in verband
met Mustafa Kör is. Op dit moment wordt daar op diverse vlakken aan gesleuteld, maar we blijven een sensibiliseringsaktie voeren in vorm van een petitie tot het wetsvoorstel dat nu op tafel ligt gestemd is.
Zie ook onderstaande oproep:Ondersteun wetgeving ten voordele van Mustafa Kör en anderen.
Mustafa Kor moet kiezen tussen schrijverschap of invaliditeit
Sinds hij jaren geleden als gevolg van een auto-ongeval in een rolstoel terechtkwam, geniet Mustafa Kor van een invaliditeitsuitkering. Volgens het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsuitkering (Riziv) mag hij die uitkering echter niet langer combineren met zijn pas vorig jaar in het openbaar gebrachte werkzaamheden als schrijver. Het Riziv beroept zich daarbij op de wet die bepaalt dat wie invalide is verklaard hoogstens twee keer zes maand een andere beroepsactiviteit (in dit geval schrijven) mag uitoefenen. Nu die termijn stilaan verstreken is, is de schrijver gevraagd om een keuze te maken.
Kor debuteerde vorig jaar met De lammeren, een roman die in Nederland en Vlaanderen inmiddels een niet onaardige 3.200 kopers heeft gevonden. Tegelijk ontpopte de schrijver zich tot een graag geziene gast op debatten en literaire avonden. Niet kwaad voor een debutant, maar de inkomsten uit zijn schrijverschap wegen volgens Kor nog altijd niet op tegen zijn uitkering, die circa 600 euro bedraagt. En dus wordt Kor nu voor het dilemma van zijn leven geplaatst.De idealist in mij zegt dat ik moet blijven schrijven zegt Kor.Volgend jaar moet mijn tweede boek verschijnen, misschien wordt dat wel een bestseller. Maar dat is wishful thinking. Behalve een idealist moet ik ook een realist zijn. En de realist in mij weet dat ik niet zonder die uitkering kan.. Ik wil niets anders dan mijn kleine literaire oeuvre uitbouwen, wat kleur brengen in de grijze Nederlandstalige letteren, zonder daarvoor mijn invaliditeitsuitkering te verliezen. Is dat nu echt onmogelijk? Mustafa heeft nog niet alle hoop laten varen.
De Vlaamse Auteursvereniging is blij dat er zoveel steun en sympathie is voor Mustafa Kör. Het is inderdaad wraakroepend vindt ook zij dat het een invalide niet toegestaan is om naast zijn invaliditeitsvergoeding nog iets te verdienen. De Vlaamse Auteursvereniging buigt zich reeds een half jaar over het probleem van Mustafa, om samen met hem een juridisch sluitende oplossing te vinden. Ondertussen menen wij dat er een oplossing is: dankzij de recente wetswijziging die van auteursrechten roerende inkomsten maakt, kan Mustafa Kör zonder enig probleem blijven publiceren, en dankzij de kleine vergoedingsregeling kan hij ook lezingen blijven geven. De Vlaamse Auteursvereniging blijft verder bereid om acties te ondersteunen om de regels van het RIZIV te versoepelen en zo een stuitend onrecht uit de wereld te helpen waar velen, ook niet-schrijvers, hinder van ondervinden .
Een echte oplossing voor de gehandicapten met een zelfstandigenstatuut zou een aan passing van de wetgeving zijn.
Federaal parlementslid Meryame Kitir (sp.a)diende afgelopen vrijdag een wetsvoorstel in: “We waren al een tijdje met een werkgroep bezig om deze wet aan te passen. Volgens de huidige wet mag een invalide zelfstandige activiteiten uitvoeren die beperkt zijn in omvang en tijd, terwijl dat voor invalide arbeiders niet het geval is. Met mijn voorstel wil ik aan invalide zelfstandigen ook de kans bieden om onder bepaalde voorwaarden en met toestemming van de arts de activiteit te hervatten die onbeperkt is in tijd en beperkt in omvang. Als de wet erdoor komt, is dit een oplossing voor de situatie van auteur Mustafa Kör.”
Wij roepen daarom op net zoals Tom Lanoye al deed om dat wetsvoorstel gestemd te krijgen. Ondersteun deze oproep en onderteken daarom de petitie.
http://www. ipetitions. com/petition/mustafakor
Na het ondertekenen van de petitie, de vraag om steun negeren, want dit heeft niets met de Actie of petitie te maken. Uw ondertekening wordt zonder donatie ook geregistreerd.
http://www. myspace. com/mustafakor
http://ansiel.cinebelblogs.be .
Hartelijk dank namens vrienden en sympathisanten
Van Mustafa Kör
André Oyen
sta altijd open voor kritische opmerkingen!
Met vriendelijke groeten
André Oyen
03.12.2008 - 19:12 u. - mira
Vroeger schreef ik soms samem met Bea C.voor Averbode,maar dat kan niet meer , inderdaad, omwille van mijn inv.uitkering .Ik vraag hier geen bricade, bevestig enkel .