Het Koninklijk Ballet van Vlaanderen is net terug uit Ludwigshaven in Duitsland waar ze hun nieuw programma ‘Artifact’ brachten. De New York Times was er bij. Sinds Kathryn Bennett de leiding van het gezelschap op zich heeft genomen komt de balletrecensent van deze krant overgevlogen bij elke nieuwe productie. De wereldpers houdt van het Ballet van Vlaanderen en overal worden ze met prijzen geëerd en met lof overladen. De New York Times schreef na de vorige productie letterlijk: “dit moet de wereld zien”. Ik ken Kathryn Bennett een beetje, ik heb haar enkele keren geïnterviewd. Deze Australische dame heeft in een mum van tijd haar stempel gedrukt op de groep. Ik zag onlangs nog hoe ze dat doet.

Het was bij het optreden van het ensemble op het Antwerpse Sint-Jansplein, eind september. Ze leidde haar dansers zelf tijdens de dagelijkse warming-up. En niets is wat het lijkt. De fragiele, kleine miss Bennett ontpopte zich terstond tot een sterke, niet te negeren dame die de ballerino’s en ballerina’s met vaste hand door een uur stretchen, oefenen aan de bar en allerhande spectaculaire diagonalen leidde. Bij dat laatste zweven de jongens en meisjes, de zwaartekracht tergend, met uiterst virtuoze beenwisselingen over de scène. Elke dag doen de dansers zo’n zware kuur vooraleer ze met een repetitie of een uitvoering kunnen starten. Want niets is wat het lijkt.

Dansen is topsport. Continu oefenen, gedurig op voeding en drank letten, permanent het lichaam en de geest in overeenstemming brengen en altijd het artistieke en het conditionele laten primeren, dat is ballet. En zo gaat dat door. Vanaf hun eerste lesje, pakweg zes jaar oud, tot aan het eind van hun carrière, zo rond hun vijfendertigste. Een korte maar uiterst intense periode waarvoor ze weinig betaald krijgen en waarna ze maar moeten zien hoe ze als leraar, of wat dan ook, aan de slag kunnen blijven. Ik zei het al, niets is wat het lijkt.

Het Koninklijk ballet van Vlaanderen is het enige, echt klassieke ensemble van ons land. Uiteraard behalen onze dansensembles ook grote successen in de vele buitenlanden, denk maar aan Rosas en Vandekeybus, aan Sidi Larbi Cherkaoui en de Ballets c. de la B. Maar hier gaat het over klassiek opgeleidde balletdansers. U moet daarbij niet denken dat er alleen Zwanenmeren en Doornroosjes te zien zijn. Het Ballet van Vlaanderen verdiende zijn roem net door zich met krachtige, nieuwe balletvormen te presenteren. Het was koud die septemberdag op het Sint-Jansplein. Ook in de coulissen. Maar de dansers bleven lachen terwijl ze zich met enkelwarmers en truien verweerden tegen de lage temperaturen.

Kathryn Bennett vertelde mij over haar zorgen. Want terwijl de duizenden op het plein zich het vuur uit de handen applaudisseerden had zij alleen maar zorgen. Zorgen omdat het ensemble zich niet enkel tegenover het publiek moet bewijzen maar ook, en dat gedurig, tegenover de overheden. Overheden die absoluut niet begaan zijn met artistieke normen maar vooral de centen tellen en tenslotte kurkdroog concluderen dat zo’n balletgezelschap duur is. Want niets is wat het lijkt. Balletdansers verdienen niet veel maar samen toch genoeg om het kostenplaatje pittig te maken. “Kwaliteit, wereldroem, artistieke top, dat is allemaal mooi, maar kan het niet met wat minder”, denkt men in Brussel. En ook hier is niets wat het lijkt want als we de kosten van dit ensemble vergelijken met wat andere balletgezelschappen uitgeven dan stel ik voor om met zijn allen schaamtevol de andere kant op te kijken.

Beste Joke, we moeten trots zijn op dat ene balletgezelschap. Het is het gevolg van de goede humus die de zusters Brabants in de voorbije eeuw hebben aangemaakt. Een basis die ondertussen fenomenale resultaten oplevert. De ‘Brabantsen’ hebben continu gevochten voor hun ‘ballet’ en het is pijnlijk dat dit nu nog onverminderd moet. Het lineaire snijden in de subsidies zou het einde van het BvV kunnen betekenen. Want niets is wat het lijkt: het gaat doodeenvoudigweg niet met minder op dat hoge niveau. Als ik zie hoe secuur elke euro tot vervelens toe wordt omgedraaid vooraleer ze wordt uitgegeven vraag ik mij zelfs af hoe ze het nu al klaarspelen om elk jaar toch nog twee nieuwe producties te maken.

We hebben maar één Ballet van Vlaanderen, we hebben maar één Kathryn Bennett. Wees dus voorzichtig want The New York Times wordt in heel de wereld gelezen. Miss Bennett houdt oprecht veel van Vlaanderen maar liefde moet wel van twee kanten komen.