Het is koud, het vriest stenen uit de grond, en over de kale bomen ligt een sneeuwlaagje gedrapeerd. Dergelijk kerstkaartje brengt bij lieden, die van nature al geneigd zijn tot melancholie, onvermoede talenten naar boven. Zo heeft ons aller Bert Anciaux zich ontpopt tot een meeslepend verteller. Hij lardeert deze week zijn blogverhaal, waarin de berichtgeving over de moordenaar van Loksbergen wordt gehekeld, met monumentale hoogstandjes als “…de laatste sporen van goede smaak en zelfdiscipline verdampten, waarschijnlijk na de laatste berichten van de aandeelhouders”. En ook nog “De enige grens die door de jagende journalisten wordt gerespecteerd, is deze van een politiekordon met schuttingen” maar gaat hij verder “wellicht beschikken ze ook al over infraroodcamera’s om elk teken van warm leven meteen te kunnen vatten, dissecteren en voor dood achter te laten”. Oh, en laat ik u deze niet onthouden, al werd het citaat al flink gehyped door de kranten, “De Media voeden zich als hongerige en nietsontziende maden aan de letterlijk en figuurlijke lijken”. Het is nog niet altijd even soepel lopend maar het zijn ferme beelden.

De journalisten voelden zich ‘in de kuif getast’ en de hoofdredacteurs van alle kranten schoten massaal op de boodschapper. Ik wil hier niet verder doorbomen over het al dan niet terechte van die wederzijdse kritiek. Nee, ik wil het hebben over de vorm. Over de laatromantische stijl, de mooie en vaak ook heldere taal en de prachtige beelden die Bert Anciaux hanteert. Het was voor mij een reden om meteen naar die bewuste blog te surfen en nadat ik mij enkele uren had gelaafd aan de niet opdrogende spraakwaterval, wist ik het zeker, ‘hier is een literair talent opgestaan’.

Wie had dat verwacht. Bert Anciaux en ‘literair talent’ in één zin verzameld. Niet te geloven.

Bert Anciaux dat is toch ‘de’ man van de krakende kromzinnen. Telkens hij ergens het woord nam, vielen de bladeren spontaan van de bomen. Hij had het gedurig over ‘naar de mensen toe, naar de politiek toe, naar ons Damienne toe…’. Hij zou “een stukje beleid voeren” en was van “dat hand geslagen”. Zelfs een getraind luisteraar diende eerst een cursus Anciauxiaans te volgen om uit de wollige woordenbrij een consistent verhaal te kunnen puren. Ik heb in geen enkel interview met hem ook maar één correcte zin gehoord. Steeds weer was het zoeken naar werkwoord en onderwerp en het enig traceerbaar ‘lijdend voorwerp’ was de luisteraar. En dan nu ‘out of the blue’ dit zwierige proza.

Heeft Anciaux een Paulus-ervaring meegemaakt? Brengt hij de massa vrije tijd, die ik hem na jaren hard zwoegen van harte gun, door in de klas Nederlands? Wat er ook van zij, er moet iets gebeurd zijn. Het is onmogelijk dat een verbale dwerg zich ineens ontwikkelt tot een ‘meesterlijke pen’. Of heeft Anciaux zijn taaltalent gedurig verborgen gehouden?

Dan heeft Bert dat kromtaaltje jarenlang gekoesterd. Hoe vermetel!

Papa Vic stond en staat bekend als een voorbeeldig spreker. Hij was ooit amateuracteur en lid van talloze ABN-kernen. We kunnen hem rustig een taalpurist noemen en één van de laatste authentieke, Vlaamse stentorstemmen die destijds zo welig weerklonken op bedevaartweiden. Er moet toch iets van die sonore stem doorklinken onder de hersenpan van zijn zoon. Ik kan mij niet voorstellen dat er ten huize Anciaux, aan de zondagse tafel, ook maar één taalfout werd getolereerd door de ‘éminence blanche’ van het ‘Vlaams Nationalisme’?

Driewerf helaas, Bert krult zijn tong naar de wens van het volk. Zoals zoveel politici in dit land – en niet de minste – maakt hij gretig gebruik van het ‘Verkavelingsnederlands’ om zich populair te maken bij de achterban. Als wil hij het uitbrullen: “ik ben één van jullie, ik sta aan jullie kant, ik praat naar jullie toe, naar de kiezer toe, en voor een stukje naar ons Damienne, dus stem voor mij”.

Ik wil hem graag nog eens citeren wanneer hij het over de Hasseltse procureur heeft, hier gaat ie: “Rustig wikte hij zijn woorden, als op een apothekersweegschaal, met gedoseerd stemtimbre, afgeronde volzinnen in een heerlijke constructie waar de bijzinnen zijn discours logisch en bekoorlijk stutten, de negaties zich hoedden voor een ongewenste affirmatie. Een uitzonderlijk staaltje taalbeheersing, een geslaagde hogeschooloefening in welsprekendheid”, einde citaat.

Ja, die Anciaux, hij kan het echt. Nu nog leren praten, Bert, en de staatsprijs lonkt.