Over hoe kinderen met klassieke muziek in aanraking kunnen komen.
Klara for Kids komt er weer aan. Het festival van Vlaanderen programmeert Bastien en Bastienne, de opera die Mozart voor kinderen schreef. Overal worden initiatieven ontwikkeld speciaal voor het jonge grut. Kortom, het zit wel snor met klassiek voor kinderen.
Niets is minder waar.
Steffen Schleiermacher, een Duitse pianist, stelt onomwonden dat kinderen tegenwoordig worden platgeslagen met commerciële humbug. Net daarom brandde hij een cd bijeen van onvoorstelbaar hoge kwaliteit die doodgewoon “For Children” heet. Kijk uit, geen variaties op ‘elke dag is kortjakje ziek’, hoe goed die ook mogen wezen, maar stukken van hedendaagse topcomponisten als György Kurtàg en Helmut Lachenmann. Schleiermacher is ervan overtuigd dat kinderen die muziek volop kunnen smaken, ze daarom misschien niet altijd begrijpen maar ze wel doorgronden. Of klink ik nu te moeilijk? “Kinderen kunnen gegrepen worden door pure klank, door iets wat zij niet kunnen uitleggen” voegt onze sterpianist Jan Michiels er aan toe.
“For Children” bewijst dat het kan en is een fantastische schijf, absolute top en een must voor elke ouder die eindelijk van dat gezeur van K3 af wil.
Eén vogel maakt de lente niet en pessimisme is gewettigd wanneer het over de relatie tussen kinderen en klassieke muziek gaat. Zoals Schleiermacher al zei: kinderen, maar ook wij, worden overspoeld met rotzooi. Op Klara na hoor je op alle vaderlandse radiostations, in alle winkels, kapsalons, sportcentra, kerstmarkten, treinstations, kantoren, parkings, cafés en cafetaria’s uitsluitend popmuziek. Soms goeie pop zoals op Radio 1 en Studio Brussel bijvoorbeeld (alhoewel lang niet altijd) maar meestal de meest eenvoudige, door gehaaide producers zo goedkoop mogelijk in elkaar gedraaide frituurmuziek. Oh ja, dat was ik nog vergeten: ook in het frituur alleen maar pop. Alleen als de koning sterft krijgen we een streepje klassiek te horen op onze zenders. Het zou alvast goed doen aan de oren mocht de vorst zijn gloednieuwe jacht aan hoge snelheid in zijn oud bootje rammen met dodelijke gevolgen.
Naast de radiostations heeft ook het basisonderwijs de voorbije decennia verschrikkelijk hard zijn best gedaan om alle muzikale vorming uit het lessenrooster te bannen. In het reguliere onderwijs komt een kind niet in contact met wat voor kunstvorm dan ook, laat staan klassieke muziek. Al wil ik graag uitzondering maken voor enkele ‘diehard scholen’ die toch nog pogen een en ander aan te bieden maar geloof me, ze zijn schaars. Voor wie meer wil zijn er natuurlijk de kunsthumaniora en het grote aanbod in de academies en muziekscholen.
Vooral die laatste categorie, zeg maar ‘het naschoolse onderwijs’ is daar zeer gelukkig mee. Nog nooit heeft het zo gefloreerd. Niet minder dan 1 op de 40 leerlingen volgt les aan muziek- en tekenscholen waar ze zich vaak inschrijven om de meest exuberante instrumenten onder de knie te krijgen. Wanneer een kind maar even de kans krijgt kun je het niet tegenhouden om zich uit te leven. Maar ben ik een pessimist wanneer ik luidop roep dat die 39 andere leerlingen GEEN lessen volgen na de normale schooltijd? En dat die 39 sukkels op generlei wijze in aanraking komen met andere muziek dan de reeds uitvoerig hierboven beschreven drets?
Gelukkig zij die thuis met Klara opgroeien. Zij krijgen de hele zwik aangeboden vanaf de wieg. “Want,” zegt onze schitterende pianist Schleiermacher: “wanneer een kind van jongs af, actief luisterend, verschillende muziektalen heeft ondergaan liggen de kansen misschien beter om die zogeheten moeilijke muziek te kunnen aanvoelen”. Ondertussen kweken we monoculturele mensen in een wereld die steeds pluriformer wordt en dat is een misdaad tegen de menselijkheid, mensonterend! Overheden, doe er wat aan.
De zon is verdwenen, één miljoen leerlingen zit ondertussen op de schoolbanken en Vlaanderen staat weer vrolijk elke dag in de file. Daarom is het goed om even terug te blikken op die heerlijke zomer. Ik heb er twee dagen uitgepikt die ik doorbracht ergens diep in Frankrijk.
