18.05.2009

HONDSDOL


Zaterdagavond zag ik Bernard Dewulf op de dichtbundelvoorstelling van Jeroen Theunissen. Hij is een attent man die op zo’n moment weet dat zelfs collega-dichters een posse nodig hebben. Voor een man is Bernard beangstigend empatisch. Dat lees je ook uit zijn stukjes op pagina 1 van De Morgen. Stukjes vol wolken, kinderen, opwaaiende zomerrokken en zielenroerselen. Columns waar ik vaak van dacht (en zei) ‘als je ze als vrouw schrijft, wordt je naar libelle verbannen’.

Maar mannen mogen gevoelig zijn. Toen ik vanmorgen De morgen uit de bus haalde, en zag dat uit de Camps&Dewulf kop, Dewulf reeds vakkundig werd gewist, daagde het me waarom hij zaterdag zo somber was. Bernard is één van de dertien ontslagen De Morgen-makers. Vrijdag bekend geraakt, maandag verdwenen. In de persberichten rond dit collectief ontslag, duikt een anonieme journalist op die de borst natmaakt dat er vandaag uit solidariteit geen krant zal gemaakt worden. Dat weet ik nog zo niet.

Het gekke is dat zowel Humo als De Morgen nog steeds uitgespeeld worden als onafhankelijke, eigenzinnige media, terwijl dat al even niet meer zo is. Allebei worden ze geregeerd door marketeers, die lak hebben aan integriteit of solidariteit. Inhoud is niet langer waar het om draait, perceptie van een bepaalde inhoud volstaat. Wat provocatieve titels boven brave stukken. Concepten in plaats van heetgeblakerd wild geschrijf.

Ik herinner me het prestigieuze feestje in de KVS waarop nu wat jaren geleden door Christiaan Van Thillo de nieuwe De Morgen werd voorgesteld. Wilfried Eetezonne, onze man in glamourland, stond ergens naast de gloednieuwe drukpers af te tellen, Yves De Smet bracht een laudatio aan Van Thillo. Hij had er het volste vertrouwen in, want die Christiaan was me er eentje. Inderdaad eentje die ooit voor zijn verjaardag de toen financieel wegkwijnende krant De Morgen had gekregen en er ‘mee aan de slag wou gaan’. De stemming was uitgelaten, er werd geapplaudisseerd voor het revolutionaire drukprocédé, voor het unieke formaat en de vele, vele kleurfoto’s. Ik amuseerde me geweldig.

Wat ik toen niet besefte is dat die dag mijn allerlaatste column in De Morgen stond. Niemand had zin de verantwoordelijkheid op zich te nemen om me even op de hoogte te brengen, me bijvoorbeeld de kans te geven een ‘laatste’ te schrijven. Tenslotte bouw je als columnist een publiek op, krijg je reacties. Ik kan me voorstellen dat heel wat mensen hun portie ‘Dewulf’ zullen missen. Dat er reacties en brieven, en opzeggingen van abonnementen zullen komen. Maar niets zal het bestaan van De Morgen bedreigen. Protest ebt weg. Wat kranten later, ben je oud nieuws.

In mijn verbolgenheid over de laffe manier waarop ik zelf mocht uitdokteren dat mijn schrijfsels tussen twee vernieuwde katernen waren gevallen, mailde ik het opperhoofd. Was dit de nieuwe communicatiestijl , jarenlange medewerkers als een nietsvermoedende hond aan een boom binden in een bos. De Smet mailde terug (voor een keer) ‘voel je geen hond’. Hij betwijfelde sterk dat de beslissing niet aan mij werd meegedeeld, misschien niet vriendelijk genoeg dat wel… Wat later huilde Chief Yves als een wolf in zijn eigen column, toen zijn talkshow ‘Polspoel & De Smet’ abrupt werd afgevoerd op VTM. Voel je geen hond Yves.

Ik ben benieuwd wie vanmiddag op de redactie krisisvergadering, voor de honden van vandaag zal durven opkomen. Dit in de wetenschap dat in de vorige ronde vakbondsafgevaardigde Georges Timmerman en voorvechter Bert Bultinck sneuvelden. De echte acties zoals in de Goossens-tijd bestaan niet meer. De journalistiek is niet langer een branche voor avonturiers en dwarsliggers, laat staan voor idealisten. Er staan hele troepen net van communicatiescholen afgestudeerden klaar, vol bereidheid om naar de mediagoeroes hun pijpen te dansen. Ze torsen geen ideologische molenstenen, en zijn niet gehinderd door historisch gegroeide kennistumoren. Ze werden vakkundig met de neus op economische realiteiten gedrukt en snoven de dunne lijn op tussen commercie en redactie. Wie vanmiddag op de barricade klautert, is morgen vervangen. En nu mag het publiek nog om inhoud schreeuwen, de tendens is te algemeen, er zijn geen valabele alternatieven. Bloempjes verwelken, scheepjes vergaan, maar zelfs flutkranten zullen blijven bestaan. Als er maar de juiste spaarbon bijzit.

Ik hoop dat Bernard wat heeft aan de steun die hij uit onverwachte hoek zal krijgen deze dagen. Ik hoop dat hij zijn talent zal kunnen slijten via geloofwaardigere kanalen dan die vluchtige, ontuchtige krant. Fingers crossed.



12.05.2009

En cultuur dan?


Een zondag in het Middelheimpark in Antwerpen. Mooi weer en opvallend veel jonge gezinnen. Altijd schoon wanneer ouders hun koters liefde voor de kunst trachten in te lepelen. Hoewel, het algauw bleek dat het eerder over fotosessies ging in de communiesfeer, waarbij de kunstwerken gebruikt werden voor veelal ludieke kiekjes. Regie-aanwijzingen als: ‘aai de ijsbeer eens, ga maar op de sokkel staan’ waren niet uit de lucht. Een wat sloom achter zijn vrouw sleffend man kwam me bekend voor. Ja hoor, Bart De Wever, op fotosafari met zijn kroostrijk gezin. Mij leek het een twee uur durende martelgang voor Kind en Gezin niet in het minst door de ijver die zijn fotograferende eega aan de dag legde.

Politiek en cultuur. Het blijft een combinatie die mij angst in boezemt. Genoeg om het laatste “Rekto: Verso” nummer erbij te halen en hun twee pagina’s cultuurbeloften van negen op 7 juni aantredende partijen onder de loep te nemen.

In het aan de redactie geleverde opstelletje over cultuurbeleid wijst de NVA van Bart vooral op het belang van interculturaliteit en het dichten van de cultuurkloof. Bizar, tot blijkt dat ze het vooral als inburgeringsinstrument zien en het dus niet gaat over crossover toestanden en exotische invloeden, maar het quasi gedwongen onderdompelen in het bestaande cultuuraanbod. De zondagse Middelheim kalvarie van De Wever in gedachten, stelde ik me plots voor hoe allochtonen ten bewijze van inburgering zich met bekende kunstwerken zouden kunnen laten fotograferen. Dat ene zinnetje over het toekennen van meer autonomie aan de culturele sector maakte dan weer veel goed. Maar wat betekent dat?

In bepaalde plannen koopt de sector die autonomie tov de overheid door zich over te leveren aan de wetten van vraag en aanbod. De Sp-a formuleert het voorzichtig door te zeggen dat culturele instellingen zullen aangemoedigd worden om ondernemerszin aan de dag te leggen. Ik kan me dan al voorstellen dat er weer een ander soort managers - met minder scrupules om artistieke uitverkoop te houden - zal aangetrokken moeten worden om aan die vraag tegemoet te komen. Ook het verstrekken van renteloze leningen aan individuele kunstenaars is een beetje, hoe nobel het ook klinkt, in hetzelfde bedje ziek. Want, een lening is geen steun, een lening betaal je terug. En om dat te kunnen realiseren moet je werk lucratief zijn. Wat van de klassiekers in hun tijd ook niet meteen gezegd kon worden.

Maar de meest schrikbarende beleidslijnen tekent Lijst Dedecker uit. Ik citeer: beschikbare middelen moeten in eerste instantie dienen om ‘cultuur’ terug naar de mensen te brengen, zodat cultuur niet ‘voor’ maar ‘van’ de mensen wordt. Verder heeft men het over een laagdrempelig informatiebeleid, voor iedereen betaalbare toegangsprijzen en… het koppelen van het subsidiebedrag aan het effectieve aantal bezoekers/toeschouwers. Is het niet net de taak van de overheid om steun te verlenen aan niet rendabele, wellicht minder populaire cultuurvormen die zonder die steun uit het aanbod verdwijnen? Lijst Dedecker zegt onomwonden dat de producenten om inkomen te verwerven voortaan dus meer rekening moeten houden met de wensen van het publiek.

Ik zeg het niet graag, maar twee kolommen verder geeft het Vlaams Belang zelfs ridderlijk toe dat de zwijgende meerderheden niet per se cultureel competent zijn. Juist ja. Voor de rest komen ze zoals altijd niet verder dan het huidige aanbod te hekelen, het gedoe rond het repertoiretheater uit de context op te rakelen en het omzeilen van enig constructief voorstel. Ook designer brilletjes moeten het prominent ontgelden, dat is wellicht in het kader van de heruitgave van het originele Karel Dillen montuur. De wegen van Het Vlaams Belang zijn ondoorgrondelijk en vooral zeer kronkelig eens ze zich op culturele grond wagen.

In de toegewezen kolommen van open VLD en CD&V is het eerder windstil. Open VLD zoekt heil in het internationaal uitdragen van onze roem, en de cultuur injectie via de scholen. Daar kan je weinig tegen hebben, maar loopt daar iemand warm voor. CD&V heeft het heel de tijd over erfgoed en nemen de klassieke kerkvader houding aan door kunstenaars te beloven dat ze kansen zullen geven om nieuwe meesterwerken te maken. Ik denk dan aan de rijke oogst in opdracht gemaakte gedrochten die op godvergeten pleinen en langs vlaamse wegen nog staan te roesten.

Waarom stelt niemand mij gerust? Waarom kan mijn cultuurgevoeligheid mijn kiesgedrag niet bepalen op 7 juni?

Ik wil geen heimwee krijgen naar Anciaux. Ik wil geen heimwee krijgen naar Anciaux.



04.05.2009

Kakman


Minstens twintig jaar geleden zag ik hoe Newyorkse agenten een man van de straat trachtten te plukken die bleef fulmineren en roepen. De dronkenschap voorbij, in razende waanzin. Het was een fluitje van een cent geweest om hem van de Fifth Avenue stoep te verwijderen, ware het niet dat hij in de heftigheid van zijn betoog ook zijn ontlasting de wereld (en vooral zijn vale jeans) had ingecatapulteerd. De stank was ondraaglijk. De omstanders gruwden maar bleven kijken. Iemand wist zelfs te zeggen dat de man ooit een goeie positie, een mooi gezin en vooral een condo had. Ik begreep toen niet hoe je zo uit je eigen leven de wanhoop ingekieperd kon worden door familie, vrienden of de maatschappij tout court. Het leek me Amerikaanse grootstad folklore. ‘The rage’ lijkt vandaag echter overgewaaid naar onze contreien. De eenling wiens stoppen doorslaan, is geen unicum meer.

(meer…)



WordPress database error: [Unknown column 'post_url' in 'where clause']
SELECT * FROM wp_camp_vrtstats WHERE post_url = '/2009/05/' or post_id = 1131 LIMIT 1

WordPress database error: [Unknown column 'post_url' in 'where clause']
SELECT id FROM wp_camp_vrtstats WHERE post_url = '/2009/05/' or post_id = 1131 LIMIT 1

WordPress database error: [Unknown column 'ns_keyword' in 'field list']
INSERT INTO wp_camp_vrtstats (post_id, ns_behoefte, ns_categorie, ns_mediatype, ns_doelgroep, ns_marketing, ns_waar, ns_productiehuis, ns_tellernaam, ns_keyword, post_url) VALUES (1131,"verdiepend","cultuur","radio","none","none","intern","prodcultuur","2009.05","K","/2009/05/")